Młodzi badacze w archiwach – od szkolnych projektów do „Powstańczej Jednodniówki”

W Ostrów Wielkopolski młodzież z gminy przeszła od wertowania starych dokumentów do własnych publikacji. Warsztaty połączyły historię z narzędziami cyfrowymi, a efekt prac trafił do specjalnej wkładki informatora gminnego, pokazując, że pamięć o Powstaniu Wielkopolskim można odtwarzać z pasją i technikami XXI wieku.

• Warsztaty w archiwach – uczniowie uczyli się szukać i weryfikować źródła
• Powstańcza Jednodniówka – młodzi opowiedzieli lokalne historie
• Ostrów Wielkopolski szykuje kolejny rozdział pamięci – filmy, publikacje i rocznicowe obchody

Warsztaty w archiwach – uczniowie uczyli się szukać i weryfikować źródła

W ramach pierwszej odsłony projektu edukacyjno-promocyjnego odbyły się zajęcia mające na celu rozwijanie umiejętności krytycznego myślenia oraz pracy z materiałami źródłowymi. Warsztaty odbyły się we wrześniu 2025 roku w Gminnej Bibliotece Publicznej w Gorzycach Wielkich pod opieką dr Justyny Ratajczyk z Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Adama Asnyka w Kaliszu. Uczestnicy poznawali tradycyjne metody kwerendy w zbiorach cyfrowych, a także sposoby porządkowania materiałów przy wsparciu narzędzi sztucznej inteligencji.

W zajęciach wzięły udział cztery szkoły podstawowe z gminy. Efektem pracy były dwa pełne redakcyjnie projekty–wkładki, które ukazały się w specjalnym dodatku do 99. numeru „Informatora Gminy Ostrów Wielkopolski”.

“Powstały dwie prace, które pokazały, że młodzi ludzie potrafią analizować krytycznie źródła oraz tworzyć z nich wartościowe publikacje.” – Dariusz Pryczak

Powstańcza Jednodniówka – młodzi opowiedzieli lokalne historie

Dwie zespołowe „Jednodniówki” to krótkie, skonkretyzowane opowieści historyczne przygotowane przez uczniów:

• Zespół ze Szkoły Podstawowej im. Miłośników Przyrody w Daniszynie – Jakub Bednarek, Nadia Bestra, Adam Klaskała, pod opieką Renaty Kowalczyk – przygotował relację dotyczącą wydarzeń z Ostrowa Wielkopolskiego, w tym kalendarium z 27 grudnia 1918 roku z relacjami uczestników i opisem przebiegu godzinowego.
• Zespół ze Szkoły Podstawowej im. Ludwika Szymoniaka w Sobótce – Zuzanna Frankowska, Katarzyna Potaśniczak, Wiktoria Jaworska, pod kierunkiem Elizy Wiatrak – skupił się na sylwetce generała Stanisława Taczaka i jego związkach z Ostrowem.

Publikacja tych materiałów w formie wkładki do gminnego informatora była nie tylko formą nagrody za pracę, lecz także praktycznym szkoleniem w redagowaniu i popularyzacji treści historycznych.

Ostrów Wielkopolski szykuje kolejny rozdział pamięci – filmy, publikacje i rocznicowe obchody

Projekt ma charakter długofalowy. W planach na 2026 rok są kolejne warsztaty – tym razem poświęcone tworzeniu krótkich filmów (tzw. rolek) o tematyce powstańczej. Zwieńczeniem działań ma być seria publikacji i wydarzeń edukacyjnych związanych z 110. rocznicą Powstania Wielkopolskiego, przypadającą w 2028 roku.

Działania warsztatowe przyniosły też osobiste odkrycie – opiekunka jednego z zespołów, Renata Kowalczyk, podczas kwerendy natrafiła na fotografię swojego dziadka w towarzystwie Józefa Piłsudskiego, co zapoczątkowało dalsze rodzinne badania i wzmocniło wymiar emocjonalny projektu.

Dla mieszkańców projekt oznacza z jednej strony dostęp do nowych, przystępnie przedstawionych materiałów historycznych (opublikowanych w informatorze gminnym), z drugiej – realną szansę na rozwój kompetencji cyfrowych i dziennikarskich wśród młodzieży. Połączenie pracy z archiwami cyfrowymi i umiejętności tworzenia krótkich form wideo może otworzyć kolejne drogi zaangażowania – od współtworzenia treści po udział w przyszłych wydarzeniach rocznicowych.

Planowane kolejne etapy projektu zapowiadają się jako systematyczne przygotowanie do obchodów oraz budowanie zasobów edukacyjnych, które będą dostępne dla szkoły i osób zainteresowanych historią z gminy.

na podstawie: Gmina Ostrów Wielkopolski.