Objawy przegrzania pojawiają się szybko. Upał wymaga czujności

Kiedy temperatura rośnie także w Ostrowie Wielkopolskim, problem nie kończy się na zwykłym dyskomforcie. Upał potrafi rozbić koncentrację, osłabić kierowcę i w skrajnych sytuacjach doprowadzić do udaru cieplnego. Najbardziej narażeni są seniorzy, dzieci i zwierzęta, ale przy takich warunkach ostrożność przydaje się każdemu. Wystarczy kilka prostych nawyków, by ograniczyć ryzyko odwodnienia i przegrzania.

• Pierwsze objawy pojawiają się szybciej, niż się wydaje
• Dom, samochód i plaża nie wybaczają błędów
• Dzieci, seniorzy i zwierzęta potrzebują najwięcej uwagi

Pierwsze objawy pojawiają się szybciej, niż się wydaje

Wysoka temperatura nie uderza od razu dramatycznym objawem. Najpierw pojawia się zmęczenie, senność albo rozdrażnienie. Potem mogą dojść zawroty i silny ból głowy, nudności, szum w uszach, gorączka, przyspieszony oddech i tętno. W najcięższych przypadkach dochodzą drgawki, a stan staje się zagrożeniem dla życia.

Upał obciąża też układ nerwowy. Człowiek gorzej się koncentruje, szybciej się denerwuje i wolniej reaguje. To szczególnie ważne za kierownicą, bo błędna ocena sytuacji na drodze może pojawić się znacznie szybciej niż zwykle.

Jeśli pojawiają się zawroty głowy, osłabienie, niepokój, dotkliwe pragnienie albo ból głowy, trzeba działać bez zwłoki:

• zadzwonić pod numer alarmowy 112
• przenieść się w chłodne miejsce, jeśli to możliwe
• ograniczyć wysiłek i uzupełniać płyny małymi łykami

Dom, samochód i plaża nie wybaczają błędów

Najwięcej zależy od prostych decyzji podejmowanych jeszcze przed wyjściem z domu. W ciągu dnia warto trzymać zamknięte okna i żaluzje, zwłaszcza po stronie, na którą pada słońce. Wietrzenie najlepiej zostawić na nad ranem i noc, gdy powietrze jest wyraźnie chłodniejsze.

Pomaga też lekka, przewiewna odzież z naturalnych tkanin i jasnych kolorów. Organizm mniej się wtedy męczy, a ciało łatwiej utrzymuje właściwą temperaturę. Trzeba również uważać na skok między klimatyzowanym wnętrzem a rozgrzanym powietrzem na zewnątrz. Taki szok termiczny jest szczególnie niebezpieczny dla osób starszych i bardzo młodych.

W czasie największego gorąca lepiej odpuścić forsowny ruch. Bieganie, szybka jazda na rowerze czy prace fizyczne mogą prowadzić do odwodnienia, skurczów mięśni i przegrzania organizmu.

Nad wodą również nie warto działać pochopnie. Po opalaniu trzeba najpierw opłukać ciało wodą, a dopiero potem powoli zanurzać się w zbiorniku. Gwałtowne wejście do zimniejszej wody może skończyć się źle dla organizmu, który już jest rozgrzany.

W samochodzie zasada jest jeszcze prostsza – częstsze postoje i odpoczynek w cieniu pomagają utrzymać koncentrację. To ważne, bo zmęczenie i wysoka temperatura często idą w parze.

Warto też pamiętać o porach dnia. Najwyższa temperatura zwykle przypada między 15.00 a 18.00, a najsilniejsze promieniowanie UV notuje się między 12.00 a 13.00. To właśnie wtedy najlepiej ograniczać przebywanie na słońcu.

Dzieci, seniorzy i zwierzęta potrzebują najwięcej uwagi

W upałach najdelikatniej reagują dzieci, osoby starsze i zwierzęta. To one najłatwiej tracą wodę i najszybciej się przegrzewają. Dlatego nie wolno zostawiać dziecka ani psa w zaparkowanym samochodzie. W nagrzanym aucie temperatura może dojść nawet do 50–60 °C, a w takich warunkach zagrożenie rośnie z minuty na minutę.

U dzieci najlepiej sprawdza się lekka, jasna odzież i czapka, najlepiej z daszkiem. Nawet w cieniu wózek można osłonić parasolką. Do picia lepsza będzie letnia woda, napar z ziół albo owocowa herbatka niż bardzo zimny napój. Kąpiel również powinna być letnia, nie lodowata.

Seniorzy w czasie upału powinni ograniczać wychodzenie z domu, a jeśli wyjście jest konieczne, potrzebują nakrycia głowy. W ich przypadku ważna jest też ostrożność przy lekach. Przy odwodnieniu stężenie części preparatów w organizmie może wzrosnąć do niebezpiecznego poziomu, dlatego warto obserwować samopoczucie i pozostawać w kontakcie z lekarzem, jeśli stosowane leczenie może wpływać na termoregulację i gospodarkę wodno-elektrolitową.

U psów i innych zwierząt mechanizm chłodzenia działa inaczej niż u ludzi. Zwierzęta stałocieplne nie mają gruczołów potowych, więc regulują temperaturę ciała w inny sposób, na przykład przez dyszenie. To oznacza jedno – pozostawienie psa w samochodzie na słońcu może skończyć się tragedią.

W upalne dni warto też zadbać o jedzenie i picie. Najlepiej sprawdzają się lekkie posiłki z warzyw i owoców, a także duża ilość wody, najlepiej niegazowanej. Lepiej odpuścić dania tłuste, smażone i ciężkostrawne. Trzeba też unikać alkoholu, bo dodatkowo odwadnia organizm. Wysokie temperatury sprzyjają rozwojowi bakterii salmonelli, dlatego surowe jajka i niedokładnie myte ręce to zły pomysł.

Na słońcu przydaje się także rozsądny wybór filtra. Kosmetyki z SPF zmniejszają ryzyko poparzeń, ale nie dają pełnej ochrony. Ich działanie osłabia się z czasem, po spoceniu, po kąpieli i po wytarciu skóry ręcznikiem, więc trzeba je nakładać ponownie. Dla orientacji:

• SPF 2–6 – słaby
• SPF 9–12 – średni
• SPF 15–25 – wysoki
• SPF 30–50 – bardzo wysoki
• SPF >50 – ultra wysoki

Na skórę dorosłego człowieka potrzeba mniej więcej 6 łyżeczek preparatu. A jeśli temperatura przy powierzchni ziemi przekracza 30 °C, można już mówić o upale – i właśnie wtedy czujność przestaje być opcją, a staje się koniecznością.

na podstawie: Urząd Miasta.